Powiat bocheński

Położenie

Powiat bocheński położony jest w środkowej części województwa małopolskiego. Od zachodu graniczy z powiatem wielickim, a na krótkich odcinkach także z krakowskim i myślenickim. Od południa sąsiaduje z limanowskim, od wschodu z brzeskim. Na północy, za Wisłą, znajduje się powiat proszowicki.

Geografia

Niezwykle barwne jest położenie geograficzne powiatu. Jego północna część leży na terenie Kotliny Sandomierskiej, natomiast południowe tereny należą do obszaru Podgórza Karpackiego, sięgając północnych szczytów Beskidu Wyspowego. W każdej z tych krain występuje współzależność między budową geologiczną a rzeźbą terenu, klimatem orazszatą roślinną. W Kotlinie Sandomierskiej przeważają zbiorowiska leśne (ich największym skupiskiem jest Puszcza Niepołomicka). Podobnie jest z Podgórzem Karpackim. Tutaj jednak występują głównie lasy liściaste dębowo-grabowe. Z kolei Beskid Wyspowy porasta roślinność regla dolnego o charakterze górskim (jodły, świerki, modrzewie, mchy, borówki i paprocie). Najcenniejsze pod względem przyrodniczym zbiorowiska i twory przyrody objęte są ochroną prawną. Należą do nich Bratucicki Obszar Chronionego Krajobrazu i Obszar Chronionego Krajobrazu Pogórza Wiśnickiego. Ponadto utworzony został Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy oraz kilka rezerwatów przyrody. Wszystkie rzeki płynące przez teren powiatu, pośrednio lubbezpośrednio, prowadzą swoje wody do Wisły. Główną rzeką jest Raba, z której dostarczana jest woda dla mieszkańców Bochni.

Zabytki

Na Bocheńszczyźnie piękno natury uzupełniają wytwory kultury materialnej stworzonej przez człowieka. Niezaprzeczalnie największą atrakcją turystyczną Bochni jest Kopalnia Soli. To najstarszy zakład wydobywczy w Europie. 750-letnia działalność górnicza stworzyła podziemny labirynt solnych komór i korytarzy. Specyficzny mikroklimat kopalni leczy choroby górnych dróg oddechowych, astmę i dolegliwości alergiczne. Godne uwagi są także inne obiekty i miejsca. Do takich niewątpliwie należy bocheńskie centrum z Rynkiem, które przetrwało w średniowiecznym układzie urbanistycznym, jeszcze z czasów lokacji. Cennym zabytkiem sztuki sakralnej jest majestatyczny kościół farny (od niedawna bazylika mniejsza), ufundowany w 1253 r. Każdy kto zawita do Bochni powinien odwiedzić muzeum, znajdującego się w gmachu byłego klasztoru dominikanów. Nieopodal Bochni, w Nowym Wiśniczu znajduje się zamek – przykład rezydencji typu “pałac w środku fortecy”. W swoich najlepszych czasach był on jedną z najpotężniejszych twierdz w Rzeczypospolitej.. Z Nowego Wiśnicza warto udać się do Lipnicy Murowanej, miejscowości o średniowiecznym układzie urbanistycznym i cennych zabytkach architektury drewnianej z kościółkiem św. Leonarda na czele. To niewątpliwie najpiękniejsza świątynia na Ziemi Bocheńskiej, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kilkanaście kilometrów od Lipnicy, w Wieruszowicach, warto obejrzeć dwór obronny z XVI w. Wędrówkę zakończyć można w Chełmie, gdzie znajduje się kościół Bożogrobowców.

Ludność

Początek osadnictwa na terenie powiatu bocheńskiego archeologowie datują już na okres neolitu. Zapewne już wówczas ważono na tym terenie sól. Obecnie w skład powiatu bocheńskiego wchodzi 9 gmin, w tym 99 sołectw i dwa miasta – Bochnia i Nowy Wiśnicz. Powierzchnia powiatu wynosi 632 km kw., zamieszkuje go ponad 97 tys. osób. Prawie jedna trzecia ludności powiatu mieszka w jego stolicy, czyli w Bochni. Liczbę mieszkańców w wieku produkcyjnym szacuje się na około 55 proc., co stanowi dobry wskaźnik potencjału gospodarczego.

Gospodarka

Powiat bocheński to nie tylko zabytki i bogactwo form przyrody. Od zawsze lokalna gospodarka związana była z kopalnią soli. Jednak od kilku lat wydobycie tego surowca zeszło na drugi plan. Bochnia niewątpliwie może poszczycić się jedną z najlepszych firm w Polsce – przedsiębiorstwem Stalprodukt S.A., wytwarzającym w oparciu o najnowsze technologie kształtowniki stalowe gięte, ochronne bariery drogowe, blachy i taśmy elektrotechniczne krzemowe. W stolicy powiatu prężnie rozwija się przemysł chłodniczy – w licznych zakładach produkowane są zamrażarki i witryny chłodnicze. Wśród firm prowadzących tego typu działalność należy wymienić: Bolarus S.A., Cold, Igloo, Cebea, Mawi. Ponadto na terenie Bochni działa bardzo nowoczesny zakład przetwórstwa rybnego “Contimax”, Zakład Produkcyjny Krakowskich Zakładów Zielarskich “Herbapol” oraz wiele mniejszych zakładów pracy.


<< powrót
Nowości wydawnicze
Powstanie Styczniowe
Aktualny numer

© Ziemia Bocheńska 2010, created by golin gfx by bopp